Bitcoin – co to jest? Wady i zalety kryptowaluty BTC

Bitcoin stał się marką rozpoznawalną na całym świecie. W ciągu zaledwie kilku lat projekt będący eksperymentem uzyskał silną pozycję. Przyczyniły się do tego jego cechy, odmienność oraz zawirowania ekonomiczne.

Rozwój technologii oraz konsolidacja środowisk wolnościowych pozwoliły na powstanie pierwszego cyfrowego i uczciwego środka płatniczego.

W tym artykule przedstawiłem co to jest bitcoin. Zamieściłem informacje o twórcy i idei mu przyświecającej oraz wady i zalety kryptowaluty BTC.

Co to jest bitcoin?

Bitcoin to nośnik wartości płatniczej niefortunnie zwany kryptowalutą. Opiera się na funkcjach kryptograficznych czyli szyfrowaniu i stąd wzięła się nazwa.

Przedrostek krypto bezpodstawnie budzi negatywne skojarzenia. Nie jest to pseudo waluta, zamiennik pieniądza papierowego, czy jak niektórzy „specjaliści” utrzymują coś nielegalnego.

W całym cywilizowanym świecie bitcoin jest w pełni legalny. Możesz się nim posługiwać bez obaw i bez przeszkód prawnych.

Osobom, które znają tylko tradycyjny system finansowy i nie miały styczności z ideą bezpośredniego przesyłu środków trudno zrozumieć co to jest bitcoin. Działa on bowiem zupełnie inaczej niż obecnie używane dolary lub złotówki zapisane cyfrowo na saldach kont bankowych.

Jedyne podobieństwo między dostępnymi na portfelu bitcoinami i cyframi widocznymi po zalogowaniu na konto internetowe polega na tym, że jedno i drugie widzisz na ekranie monitora. Na tym podobieństwa się kończą.

BTC służy do wykonywania transakcji internetowych. Możesz nim płacić za produkty i usługi. Możesz go wysłać lub otrzymać od kogoś. Jest to nowoczesny środek płatniczy o zasięgu międzynarodowym. Przeczytaj powiązany artykuł: jak zacząć korzystać z bitcoina.

W celu ułatwienia mikropłatności bitcoin dzieli się na na mniejsze jednostki. Jest to znane i wygodne rozwiązanie.

  • Złotówka dzieli się na 100 (sto) cząstek zwanych groszami.
  • Bitcoin dzieli się na 100,000,000 (sto milionów) cząstek zwanych satoshi.

To osiem miejsc po przecinku. Jedna stumilionowa część bitcoina wygląda tak: 0.00000001 BTC. Inaczej mówiąc jest to 1 satoshi.

Czym jest bitcoin

Bitcoin to cyfrowa gotówka. Stwierdzenie zawiera sprzeczność, ale jest prawdziwe i doskonale określa czym jest bitcoin. Posiada on zalety gotówki oraz pieniędzy elektronicznych będąc jednocześnie wolnym od ich wad.

Media co jakiś czas ogłaszały sensacyjne informacje jakoby udało się ustalić kto stworzył bitcoina. Żadna z tych plotek nie okazała się prawdą. Do tej pory nie wiemy kim jest pomysłodawca pierwszej i najważniejszej kryptowaluty.

Kto stworzył bitcoina?

Tożsamość twórcy bądź twórców bitcoina nie jest znana. Określa się ich pseudonimem Satoshi Nakamoto. Do tej pory narosło wiele legend na ten temat. Szereg osób przypisywało sobie to miano.

Oryginalne wypowiedzi programisty (bądź grupy programistów) piszącego pod pseudonimem Satoshi znajdziesz tutaj: satoshi.nakamotoinstitute.org. Są tam maile, posty na forum, cytaty i pierwsza wersja kodu źródłowego.

Jak powstają nowe monety BTC?

Nowe bitcoiny trafiają do obiegu co 10 minut. Proces jest uregulowany i działa według określonych zasad. Polega na wykonywaniu matematycznych obliczeń. Mechanizm opisałem w artykule: na czym polega kopanie bitcoina.

Kiedy powstał bitcoin?

W październiku 2008 roku został opublikowany dokument: Bitcoin A Peer-to-Peer Electronic Cash System znany również jako Manifest Satoshi Nakamoto.

Zawarto w nim zarys koncepcji kryptowaluty BTC i reguły jej funkcjonowania. Dokument ten jasno definiował co to jest bitcoin i jak ma działać.

Jeden ze schematów zamieszczonych w manifeście:

Bitcoin P2P e-cash paper
Powstanie i przebieg transakcji

3 stycznia 2009 został wygenerowany pierwszy blok informacji zwany Genessis. Ten dzień przyjmuje się jako datę narodzin bitcoina.

Przyczyny powstania bitcoina

Kryzys ekonomiczny z przełomu lat 2007/2008 spowodowany pęknięciem bańki na rynku kredytów nieruchomości stał się bezpośrednią przyczyną powstania kryptowaluty BTC.

W odpowiedzi na liczne nadużycia instytucji finansowych oraz brak konsekwencji dla osób odpowiedzialnych za wywołanie kryzysu narodziła się waluta działająca na zupełnie innych, zdrowych zasadach.

Twórcy bitcoina opracowali środek płatniczy pozbawiony centralnego sterowania, kontroli banków oraz w pełni przejrzysty.

Bitcoin jest mieszaniną znanych wcześniej elementów. Ich połączenie zaowocowało powstaniem koncepcji definiującej nie tylko jego samego, ale większość obecnie znanych kryptowalut.

  • Algorytmy szyfrowania asymetrycznego i podobne
  • PoW (Proof of work) – dowód wykonanej pracy
  • P2P (Peer to peer) – technologia umożliwiająca decentralizację
  • TOR (The Onion Router) – system zapewniający anonimowość

Nie jest to wynalazek, który w cudowny sposób powstał z niczego. Przed bitcoinem istniały opracowania traktujące o zagadnieniach powiązanych i baza technologiczna. Istniała też idea wolnej waluty oraz środowiska zainteresowane jej stworzeniem.

Kompilacja wielu składników spojona ideą wolnościową pozwoliła na stworzenie bitcoina w formie, którą znamy dziś.

Idea wolnej waluty

W tym jednym zdaniu można zamknąć ideę przyświecającą twórcom pierwszej waluty kryptograficznej:

Niepodważalna własność środków i wolność dysponowania nimi

Bitcoin gwarantuje własność środków. Gwarantuje też pełną swobodę dysponowania nimi w każdym miejscu i czasie. Jego konstrukcja uniemożliwia ograbianie lub blokowanie poszczególnych użytkowników.

Niepożądana osoba bądź instytucja nie może odebrać bitcoinów prawowitemu właścicielowi. Nie może ich też zablokować, czy zamrozić.

Twórcom nie chodziło o stworzenie cyferek wykorzystywanych do spekulacji na giełdach tylko środka płatniczego, który zapewnia pełną ochronę majątku.

Zalety bitcoina

Bitcoin zdecydowanie różni się od najbardziej dziś popularnych środków płatniczych. W przeciwieństwie do nich nie musi polegać na zaufaniu do instytucji zewnętrznych. Gwarancja własności środków wynika z cech, budowy oraz zasad matematycznych, na których się opiera.

Zalety bitcoina będzie można w pełni docenić w momencie kolejnego kryzysu finansowego. Nie mam na myśli rosnącego kursu, tylko dostępność. Bitcoin jest częścią gospodarki dlatego globalna recesja spowoduje spadek kursu.

Obrońcy systemu bankowego obudzą się dopiero jak bank zablokuje im konto, albo skreśli kilka zer z salda. To scenariusz czarny, ale możliwy. Mam nadzieję, że nigdy się nie zrealizuje. Niestety, jak uczy przeszłość, denominacja, czy nawet upadek walut narodowych już się zdarzały.

Decentralizacja i rozproszenie

Nie istnieje centralna jednostka zarządzająca, główny organ decyzyjny czy emitent. Sieć bitcoin podobnie jak internet nie ma właściciela.

Natomiast właścicielem i jedynym dysponentem konkretnych monet BTC jest każdy użytkownik. Pod warunkiem, że posiada klucz prywatny do którego są one przypisane.

Zdecentralizowana sieć

Bitcoina nie da się łatwo wyłączyć jest to bowiem rozproszony rejestr danych. Nie posiadający centrum w postaci ośrodka decyzyjnego.

decentralizacja
Decentralizacja: Brak głównego ośrodka
centralizacja
Centralizacja: Istnieje główny ośrodek

Decyzje o ewentualnych zmianach w protokole nie zapadają arbitralnie lecz większością głosów na zasadzie konsensusu.

W zdecentralizowanej sieci bitcoin każdy jej węzeł jest jednocześnie audytorem. Poszczególne węzły sieci kontrolują się wzajemnie po to, aby nie dochodziło do nadużyć. Stanowi to siłę i przewagę bitcoina.

System scentralizowany

W obecnym systemie finansowym jest dokładnie na odwrót. Banki centralne (po części też komercyjne) mogą zrobić właściwie wszystko. Są wszechmogącym zarządcą systemu.

Mają moc produkowania pieniędzy, unieważniania dowolnych transakcji czy banknotów oraz manipulowania walutą w dowolny sposób.

Użytkownik nie ma możliwości sprawdzenia poprawności transakcji nigdzie poza bankiem. Kontrolę nad bazą danych ma tylko bank. Może w niej dokonywać zmian wedle własnego uznania.

Nie istnieje mechanizm nadzorujący zarządcę. Stanowi to pole do nadużyć i jest niebezpieczne dla użytkowników. To pięta achillesowa systemów charakteryzujących się centralnym zarządzaniem.

W modelu scentralizowanym władza skupiona jest w jednym ręku. Decyzje są podejmowane odgórnie. Użytkownicy muszą ufać, że zarządca ma dobre zamiary i działa zgodnie z ich interesem. Jak pokazuje historia nie zawsze tak się dzieje.

Bitcoin nie jest jedyną zdecentralizowaną kryptowalutą. Na giełdzie Binance znajdziesz ich ponad sto.

Bitcoin jest odporny na inflację

Waluty fiducjarne oparte są na dodruku i długu. Nie ma ustalonego limitu drukowania na przykład nowych dolarów. Można je produkować w nieskończoność i co najgorsze w każdym roku drukują ich coraz więcej.

bitcoin inflacja
Tak działa niewidoczna z pozoru inflacja

Dodruk powoduje spadek siły nabywczej pieniądza zwany inflacją. Innymi słowy, za tę samą ilość pieniędzy z czasem kupisz mniej towarów.

Oszczędzający w walutach fiducjarnych przegrywają. Inflacja jest ukrytym podatkiem, który zżera ich oszczędności jak korniki drewno.

Ilość bitcoinów jest znana od początku. Ma być wydobyte tylko 21 milionów sztuk. Według szacunków proces ten zakończy się około 2140 roku. Brak możliwości dodruku sprawia, że bitcoin jest odporny na inflację.

Gwoli ścisłości. Dopóki nowe bitcoiny trafiają do obiegu, a tak będzie do około 2140 roku, efekt inflacyjny oczywiście występuje. Jednak jest on nieodczuwalny ponieważ ilość wydobywanych BTC maleje wraz z czasem.

Co cztery lata ilość pojawiających się w obiegu BTC spada o 50%. nazywa się to halving – czyli spadek nagrody za wydobycie bloku.

Dodatkowo około 20% już wybitych bitmonet jest „unieruchomiona”. Ich właściciele utracili dostęp do kluczy prywatnych w początkowej fazie istnienia, gdy bitcoin nie był tak drogocenny jak teraz.

Szybkość i koszty transakcji

Przelewy bitcoinowe są realizowane dość szybko. Trwa to od kilku minut do kilku godzin. Nie jest istotne w jakim  kraju znajdują się strony transakcji. Przelewy działają międzynarodowo. Koszt jest bardzo mały. To niewielki ułamek zleconej do przesłania kwoty.

Prowizje od transakcji trafiają do górników jako dodatek do nagrody za wydobyty blok. Gdy wszystkie bitcoiny zostaną wydobyte sieć będzie się utrzymywać tylko z tych prowizji.

Bitcoin jest względnie anonimowy

Anonimowość opiera się na niemożności połączenia konkretnej osoby z posiadanymi bitcoinami. Nie trzeba podawać żadnych danych osobowych, aby stać się ich właścicielem. Wystarczy zwykły domowy komputer.

Transakcje w sieci bitcoin widzą wszyscy, ale nikt nie zna tożsamości osób w nich uczestniczących. Anonimowość znika jeśli tożsamość posiadacza zostanie powiązana z konkretnym adresem bitcoinowym.

Pełna transparentność i nieodwracalność

Kod źródłowy, czyli rdzeń bitcoina działa na zasadzie open source. To oprogramowanie otwarte. Każdy może je badać, usprawniać i wykorzystywać w dowolny sposób. Zawierane transakcje również są w pełni jawne i widoczne.

Transakcja potwierdzona przez sieć i raz umieszczona w łańcuchu bloków nie może zostać cofnięta, ani w żaden sposób zmieniona. Nie może być też wymazana z historii płatności.

Do podglądu służy explorator bloków. Można w nim znaleźć wydobyte bloki, statystyki oraz każdą transakcję od początku istnienia bitcoina.

Duże bezpieczeństwo i gwaranancja własności

Pieniądze zdeponowane w banku nie są w pełni zabezpieczone. Bank nie daje gwarancji własności bowiem na wniosek osób trzecich rachunek może być zablokowany, a część lub całość pieniędzy skonfiskowana.

Właściciel depozytu jest uzależniony od banku. Musi zaufać, że w momencie zlecenia wypłaty bank takie zlecenie zrealizuje. Nie zawsze tak się dzieje.

Całkiem niedawno, w Grecji i na Cyprze mogliśmy obserwować blokowanie bankomatów oraz limitowane wypłaty gotówki. Jednostka centralna (bank) może równie łatwo zablokować przelewy.

Odgórna dyrektywa wystarczy aby wszystkich użytkowników kont pozbawić dostępu do środków. Z technicznego punktu widzenia to możliwe i niestety bardzo łatwe. Prawne zabezpieczenie w postaci umowy z bankiem jest nic nie warte. Jedyną pewną ochroną dla użytkownika jest brak technicznej możliwości blokady środków przez centralę.

Posiadacz bitcoinów ma do nich pełny dostęp. Wystarczy urządzenie podłączone do internetu. Jeśli dysponuje kluczem prywatnym ma pełną gwarancję własności przypisanych do niego monet BTC.

Pośrednik w postaci banku, czy innej instytucji nie istnieje. Dlatego nikt nie skonfiskuje środków ani nie zablokuje wypłat. Tego rodzaju konstrukcja zapewnia pełne bezpieczeństwo użytkownikom.

Wady bitcoina

Idea i sposób działania zdecentralizowanego pieniądza wyprzedzają o lata świetlne upośledzony, dysfunkcjonalny i wielokrotnie skompromitowany obecny system finansowy. Mimo to, bitcoin nie jest pozbawiony wad.

Niski poziom skalowalności

Przelew bitcoinowy musi zostać potwierdzony obliczeniami. Powoduje to problem ze skalowalnością. Nagły wzrost ilość transakcji zapycha sieć co wydłuża czas przelewów do kilkudziesięciu godzin.

Kilkudniowe okresy przytkania sieci zdarzały się w przeszłości i prawdopodobnie wystąpią w przyszłości. Rozwiązaniem problemu ze skalowalnością ma być technologia Lightning Network.

Trudne wprowadzanie zmian

Z racji na konsensualny charakter podejmowania decyzji utrudnione jest wprowadzanie zmian usprawniających działanie bitcoina.

Nie zawsze decyzje o zmianach spotykają się z aprobatą wszystkich użytkowników. W ekstremalnych przypadkach skutkuje to rozłamem i powstaniem odrębnej kryptowaluty – hard fork. W takich okolicznościach powstały BCH, BTG i kilka innych mniej znaczących forków BTC.

Bitcoin wymaga nauki

Zrozumienie co to jest bitcoin, przyswojenie zasad bezpieczeństwa, zakup, wybór portfela  – to wszystko wymaga zdobycia wiedzy oraz opanowania nowych umiejętności. Dla części osób wykazanie aktywności i nauczenie się podstaw stanowi sporą barierę.

Mała kapitalizacja rynkowa

Kapitalizacja rynkowa to wartość wszystkich bitcoinów. W chwili obecnej jest to około 200 miliardów dolarów. Mała kapitalizacja powoduje, że nawet niewielki kapitał czy wydarzenie mogą zachwiać kursem.

bitcoin wady i zalety

Płytki rynek to niestabilność. Gdy wartość wszystkich bitcoiów wzrośnie, kurs będzie mniej podatny na działania spekulacyjne.

Niski stopień adopcji

Mimo dużej popularności, bitcoin wciąż nie jest metodą płatności akceptowaną we wszystkich sklepach. Punktów przyjmujących płatności w BTC jest zaledwie dwadzieścia tysięcy na całym świecie.

Część z wymienionych wad bitcoina wynika z krótkiego czasu istnienia. W miarę rozwoju i dojrzewania technologii problemy te znikną.

Bitcoin w przyszłości

Przyszłość płatności należy do bitcoina i innych kryptowalut. Wiedzą o tym instytucje finansowe, banki i państwa. Z ich strony podejmowane są próby tworzenia podróbek wzorujących się na bitcoinie.

Bez decentralizacji, pełnej otwartości kodu źródłowego oraz realnego wpływu społeczności na projekt, cyfrowy środek płatniczy kryptowalutą nigdy się nie stanie.

Będzie jedynie marną imitacją bitcoina, w dalszym ciągu opierającą się na zaufaniu do zarządcy. Niczym więcej.

Przed bitcoinem stoi wiele wyzwań nad którymi pracuje międzynarodowa społeczność ludzi zaangażowanych w rozwój idei wolnościowych.

Do gry dołączają prywatne koncerny zainteresowane wygenerowaniem zysków. Mimo czysto biznesowego nastawienia ich wpływ na rozwój infrastruktury przyspieszającej adopcję bitcoina jest istotny.

Na początku ilość informacji do przyswojenia jest spora i nie od razu wszystko zrozumiesz. Liczę, że opis zawarty w tym artykule nakreślił pewien obraz i pozwolił Ci choć w części zrozumieć co to jest bitcoin.

6 komentarzy do wpisu „Bitcoin – co to jest? Wady i zalety kryptowaluty BTC”

  1. Cześć. Słuchaj, nie do końca rozumiem blockchain. Skoro to baza danych, to gdy straci łączność z internetem, to wtedy nie będzie mogła weryfikować bloków, a ja nie będę mógł przesłać bitcoina. Tak? Jak to w ogóle jest, że mogę przesłać bitcoin, coś, co jest u mnie na komputerze? Skoro coś jest u mnie na komputerze, to mogę to skopiować. Czemu nie mogę sobie sam dodrukowywać bitcoinów i potem komuś je przesyłać? Nie rozumiem tego.

    Odpowiedz
    • Jeśli cały internet przestanie działać, to przestanie działać również sieć bitcoin. Natomiast jeśli cała sieć działa to można wysłać bitcoiny nawet gdy Twój komputer jest odłączony od internetu. Potrzebny jest do tego drugi komputer lub smartfon.

      Twoje bitcoiny nie są tylko na Twoim komputerze. Są na każdym urządzeniu posiadającym kopię łańcucha bloków. Jeśli zainstalujesz pełny portfel Bitcoin Core to wszystkie bitcoiny świata i historia wszystkich transakcji w sieci BTC będą na Twoim komputerze.

      Ale jeśli nie posiadasz klucza prywatnego nie masz do nich dostępu. Samo posiadanie takiego klucza daje pełną kontrolę i ochronę środków. Nie musisz fizycznie pobierać bazy danych blockchain, aby posiadać swoje monety BTC wystarczy zapisać klucz prywatny na przykład na kartce.

      Teoretycznie można bitcoiny dodrukować. Musiałbyś posiadać przynajmniej 51% mocy obliczeniowej całej sieci. Pozwalałoby to na fałszowanie transakcji lub dodrukowywanie nowych jednostek BTC. Sieć bitcoin jest olbrzymia dlatego w praktyce atak 51% jest niemożliwy, a co najważniejsze nieopłacalny. Nawet gdyby się to komuś udało wprowadziłoby tylko trochę zamieszania.

      Odpowiedz
  2. Wiele osób myli udane hakowanie giełd czy portfeli poszczególnych użytkowników z hakowaniem całej sieci bitcoin. BTC istnieje już 10 lat i przez ten czas nikomu nie udało się go shakować. A wielu zapewne próbowało. Potwierdza to bezpieczeństwo systemów płatniczych opartych o kryptografię.

    Odpowiedz
    • Komputery kwantowe to na razie pieśń przyszłości. Jeśli technologia pozwalająca na ich bezproblemowe działanie zostanie opracowana, prawdopodobnie na jej bazie w protokole Bitcoina zostaną zaimplementowane odpowiednie zabezpieczenia.

      Dokładnie tak samo będzie w przypadku metod szyfrowania stosowanych w bankach, dla których komputery kwantowe też teoretycznie są zagrożeniem.

      Odpowiedz
  3. Ciemna strona blokchain – czy mógłbyś rozwinąc ten wątek?
    Jak rządy i korporacje mogą wykorzystać tą technologię przeciwko nam?

    Odpowiedz

Dodaj komentarz